Gramatyka

Deklinacja rzeczownika

Deklinacja

W języku rosyjskim występuje tylko 6 przypadków.

Именительный (кто? что?) – Mianownik (kto? co?)
Родительный (кого? чего?) – Dopełniacz (kogo? czego?)
Дательный (кому? чему?) – Celownik (komu? czemu?)
Винительный (кого? что?) – Biernik (kogo? co?)
Творительный (с кем? с чем?) – Narzędnik (z kim? z czym?)
Предложный (о ком? о чём?) – Miejscownik (o kim? o czym?)

W odmianie rzeczownika przez przypadki wyróżniamy trzy typy deklinacji.
O przynależności rzeczownika do danego typu deklinacji decyduje jego rodzaj i końcówka tematu.

Czas teraźniejszy, odmiana czasowników

Czasowniki w formie czasu teraźniejszego nazywają czynności, które mają miejsce w momencie opisu zdarzenia lub powtarzają się cyklicznie, na przykład:

Я читаю книгу. Ja czytam książkę.
Она отдыхает на море. Ona wypoczywa nad morzem.
Мы работаем на фабрике. My pracujemy w fabryce.
Вы разговариваете по телефону. Wy rozmawiacie przez telefon.

Odmiana czasowników regularnych

Formy czasu teraźniejszego tworzą tylko czasowniki niedokonane. Odmianę czasownika przez osoby i przez liczby nazywamy koniugacją. W języku rosyjskim rozróżnia się dwa typy koniugacji I i II.

Koniugacja I

Do I koniugacji należą czasowniki, które w odmianie w 2 osobie liczby pojedynczej mają końcówkę -ешьlub -ёшь, a w 3 osobie liczby mnogiej końcówkę -ут lub -ют.

Do I koniugacji należą m.in. czasowniki: нести (nieść), идти (iść), везти (wieźć), работать (pracować),читать (czytać), знать (wiedzieć), отдыхать (odpoczywać), разговаривать (rozmawiać), понимать(rozumieć), изучать (studiować), писать (pisać), плакать (płakać), искать (szukać), резать (kroić).

Czasowniki niedokonane Czasowniki dokonane
писать(pisać) нести(nieść) написать (napisać) принести(przynieść)
Я пишу несу brak form czasu teraźniejszego
Ты пишешь несёшь
Он, oна, oно пишет несёт
Мы пишем несём
Вы пишете несёте
Они пишут несут

Do I koniugacji należą również czasowniki z cząstką -вa, -ова, -ева, która zanika w odmianie, na przykład:рисовать (rysować), вставать (wstawać), тренировать (trenować), требовать (wymagać),ночевать (nocować), познавать (poznawać).

рисовать (rysować)

Я рисую
Ты рисуешь
Он, oна, oно рисует
Мы рисуем
Вы pисуете
Они рисуют

Koniugacja II

Do II koniugacji należą czasowniki, które w odmianie w 2 osobie liczby pojedynczej mają końcówkę -ишь, a w 3 osobie liczby mnogiej końcówki -ат lub -ят. Do II koniugacji należą m.in. czasowniki: учить (uczyć),лечить (leczyć), кричать (krzyczeć), держать (trzymać), ходить (chodzić), видеть (widzieć),просить (prosić), говорить (mówić), платить (płacić), сидеть (siedzieć), стоять (stać).

Czasowniki niedokonane Czasowniki dokonane
cтроить(budować) просить(prosić) построить (zbudować) попросить(poprosić)
Я строю прошу brak form czasu teraźniejszego
Ты строишь просишь
Он, oна, oно строит просит
Мы строим просим
Вы строите просите
Они строят просят

Uwaga! W odmianie czasowników następuje niekiedy wymiana spółgłosek, na przykład:

ж – з: вожу – возишь (wożę – wozisz)
ж – д: вижу – видишь (widzę – widzisz)
ш – с: прошу – просишь (proszę – prosisz)
к – ч: пеку – печёшь (piekę – pieczesz)
ч – т: отвечу – ответишь (odpowiem – odpowiesz)

oraz

бл – б: люблю – любишь (kocham – kochasz)
пл – п: куплю – купишь (kupię – kupisz)
вл – в: готовлю – готовишь (przygotowuję – przygotowujesz)

Reklamy